Nhu cầu chơi cá cảnh, đặc biệt là các giống quý hiếm từ nước ngoài đang gia tăng mạnh mẽ tại Việt Nam. Để đưa các loài thủy sản cảnh này về nước một cách hợp pháp, doanh nghiệp cần nắm rõ và thực hiện nghiêm ngặt các bước trong thủ tục nhập khẩu cá cảnh theo quy định của Bộ NN&PTNT. Dưới đây là hướng dẫn đầy đủ từ chuyên gia Hiệu Toni (ICAGREEN) từ việc xin giấy phép, kiểm dịch động vật cho đến khai báo hải quan, giúp lô hàng của quý vị được thông quan nhanh chóng và an toàn.
Quy định pháp lý bắt buộc khi nhập khẩu cá cảnh về Việt Nam
Không phải loài cá nào cũng được phép nhập khẩu tự do vào Việt Nam. Khâu đầu tiên và quan trọng nhất là bạn phải kiểm tra tên khoa học (Latin name) của loài cá đó có nằm trong danh mục cấm hay không.
Theo chuyên gia Hiệu Toni, chủ hàng cần kiểm tra chéo qua 2 hệ thống:
- Danh mục được phép nhập khẩu thông thường: Nằm trong Phụ lục VIII ban hành kèm theo Nghị định 26/2019/NĐ-CP của Bộ NN&PTNT. Nếu cá nằm trong danh mục này, bạn chỉ cần xin giấy phép nhập khẩu thủy sản bình thường.
- Quy định CITES (Công ước quốc tế về buôn bán các loại động thực vật hoang dã): Đặc biệt áp dụng cho Cá Rồng (Arowana), Cá Đuối Nam Mỹ… Nếu cá nằm trong Phụ lục I hoặc II của CITES, bạn bắt buộc phải có Giấy phép CITES do cơ quan thẩm quyền nước xuất khẩu cấp và xin Giấy phép CITES nhập khẩu tại Việt Nam.
Lưu ý: Nếu nhập giống cá hoàn toàn mới, chưa có tên trong danh mục của Bộ NN&PTNT, bạn phải tiến hành đánh giá rủi ro sinh thái – một thủ tục tốn hàng tháng trời và chi phí rất cao.
Kiểm tra điều kiện nhập khẩu và giấy tờ cần thiết
Để đảm bảo lô hàng cá cảnh được nhập khẩu hợp pháp và thông quan thuận lợi, doanh nghiệp cần tham chiếu các văn bản pháp luật hiện hành sau đây:
- Về chính sách hải quan và thuế: Thông tư số 103/2015/TT−BTC, Thông tư số 14/2015/TT−BTC, Thông tư 38/2015/TT−BTC (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 39/2018/TT−BTC).
- Về kiểm dịch và quản lý chuyên ngành: Nghị định số 69/2018/NĐ−CP, Thông tư 24/2017/TT−BNNPTNT, Thông tư số 25/2016/TT−BNNPTNT.
Mặc dù cá cảnh không thuộc danh mục hàng hóa cấm nhập khẩu, doanh nghiệp vẫn cần đặc biệt lưu ý các điểm quan trọng sau trong thủ tục nhập khẩu cá cảnh:
- Kiểm dịch động vật: Cá cảnh là mặt hàng phải chịu sự kiểm soát về an toàn sinh học. Bắt buộc phải thực hiện quy trình kiểm dịch động vật trước khi thông quan.
- Giấy phép CITES: Đối với các loài cá quý hiếm, nằm trong Sách Đỏ hoặc Danh mục Công ước CITES, cần có Giấy chứng nhận CITES hợp lệ để được phép nhập khẩu.
- Dán nhãn hàng hóa: Lô hàng cá cảnh nhập khẩu phải tuân thủ Nghị định 43/2017/NĐ−CP về nhãn mác hàng hóa để đáp ứng tiêu chuẩn lưu thông.
- Mã HS chính xác: Việc xác định đúng mã HS Code là cực kỳ quan trọng để áp dụng đúng mức thuế và tránh các rủi ro bị xử phạt hành chính từ cơ quan khai báo hải quan. (Tra cứu mã HS code | Danh mục hàng hóa xuất nhập khẩu Việt Nam tại đây.)
Thuế nhập khẩu & thuế vat đối với cá cảnh là bao nhiêu?
Xác định đúng mã HS Code là điều kiện tiên quyết để tính toán chi phí nhập khẩu cá cảnh. Mặt hàng cá cảnh sống (nước ngọt) thường được phân nhóm vào mã HS tham khảo: 03011100.
Căn cứ vào biểu thuế xuất nhập khẩu hiện hành, các loại thuế phí bạn phải nộp bao gồm:
- Thuế nhập khẩu ưu đãi: 20%. (Tuy nhiên, nếu bạn có Giấy chứng nhận xuất xứ C/O form hợp lệ từ các nước có hiệp định thương mại với Việt Nam như Nhật Bản, Trung Quốc, ASEAN, mức thuế này có thể giảm xuống 0%).
- Thuế Giá trị gia tăng (VAT): Mặt hàng cá cảnh (động vật sống dùng để ươm nuôi/làm cảnh) chưa qua chế biến thường thuộc đối tượng không chịu thuế VAT (0%) hoặc chịu thuế 5% tùy theo mục đích kinh doanh và quy định đối chiếu thực tế tại hải quan.

Chuẩn bị hồ sơ thủ tục nhập khẩu cá cảnh
Việc chuẩn bị hồ sơ đầy đủ từ đầu giúp doanh nghiệp tránh sai sót khi nhập khẩu và rút ngắn thời gian thông quan. Các giấy tờ cần chuẩn bị bao gồm:
- Giấy chứng nhận xuất xứ và kiểm dịch từ nhà xuất khẩu. (Tra cứu danh sách doanh nghiệp của các nước đủ đIều kiện xuất khẩu sản phẩm động vật thủy sản vào việt nam tại đây)
- Hồ sơ khai báo hải quan theo đúng HS code. (Tra cứu mã HS code | Danh mục hàng hóa xuất nhập khẩu Việt Nam tại đây.)
- Hợp đồng và hóa đơn thương mại (invoice)
- Danh sách đóng gói (Packing list)
- Vận đơn (Bill of lading)
Các chứng từ chính yếu khi làm thủ tục nhập khẩu cá cảnh bao gồm: Tờ khai hải quan, Hóa đơn thương mại, Vận đơn và Giấy đăng ký kiểm dịch động vật. Sau khi có kết quả kiểm dịch đạt yêu cầu, kết quả này cần được bổ sung ngay để hoàn tất quá trình thông quan.
Đáng chú ý, Health Certificate (Giấy chứng nhận Kiểm dịch của nước ngoài) không bắt buộc trong hồ sơ hải quan. Tuy nhiên, chứng từ này lại là bắt buộc và rất quan trọng khi quý vị đăng ký kiểm dịch động vật với Cơ quan Thú y Việt Nam.
Trong quá trình khai báo hải quan, Cơ quan Hải quan vẫn có thể yêu cầu bổ sung các chứng từ khác ngoài danh mục cơ bản (theo quy định hoặc kiểm tra riêng), doanh nghiệp cần chú ý cung cấp đầy đủ để đảm bảo quá trình nhập khẩu được diễn ra nhanh chóng và thuận lợi.
Trình tự các bước thực hiện thủ tục nhập khẩu
Bước 1: Xin giấy phép nhập khẩu từ Cục Thú y
Doanh nghiệp cần nộp hồ sơ xin cấp Giấy phép nhập khẩu từ Cục Thú y trước khi hàng về, có thể thực hiện trực tuyến qua Cổng Một cửa Quốc gia hoặc hồ sơ giấy. Việc này nhằm xác định loại cá cảnh và công ty xuất khẩu có đủ điều kiện theo quy định của Việt Nam hay không. Có giấy phép là cơ sở pháp lý để tiến hành các bước tiếp theo.
Bước 2: Khai báo Hải quan và Chuẩn bị Chứng từ
Sau khi chuẩn bị đầy đủ các chứng từ xuất nhập khẩu cơ bản như Hợp đồng, Invoice, Vận đơn (AWB), quý vị tiến hành nhập liệu và truyền tờ khai báo hải quan điện tử. Do việc khai báo yêu cầu chuyên môn cao để tránh các lỗi không thể sửa chữa, quý vị nên tìm hiểu kỹ lưỡng hoặc sử dụng dịch vụ nhập khẩu cá cảnh chuyên nghiệp để đảm bảo tính chính xác.
Bước 3: Đăng ký và Thực hiện Kiểm dịch Động vật
Song song với việc khai báo hải quan, quý vị cần đăng ký kiểm dịch động vật với Cơ quan Thú y qua hệ thống hoặc hồ sơ giấy. Sau khi hồ sơ được chấp nhận, lô hàng sẽ được mở tờ khai và tiến hành lấy mẫu kiểm dịch tại cửa khẩu. Quá trình lấy mẫu và xét nghiệm là bắt buộc để đảm bảo cá cảnh không mang mầm bệnh nguy hiểm.
Bước 4. Thông quan Tờ khai và Đóng Thuế
Khi lô hàng vượt qua vòng kiểm tra hồ sơ và kiểm dịch đạt yêu cầu, cán bộ hải quan sẽ chấp nhận thông quan tờ khai. Quý vị cần hoàn tất nghĩa vụ đóng thuế nhập khẩu để được phép giải phóng hàng hóa. Trong một số trường hợp, hàng có thể được giải phóng trước để bảo quản, nhưng vẫn phải bổ sung đầy đủ hồ sơ để thông quan chính thức, tránh phát sinh phí phạt.
Bước 5. Thanh lý và Vận chuyển Cá cảnh về Kho
Sau khi tờ khai thông quan, quý vị tiến hành làm thủ tục thanh lý tại cửa khẩu để lấy lệnh thả hàng. Bước cuối cùng là chuẩn bị phương tiện chuyên dụng để vận chuyển cá cảnh về kho bảo quản. Việc vận chuyển cá cảnh cần được thực hiện nhanh chóng và an toàn để đảm bảo tỷ lệ sống cao nhất cho lô hàng.
Dịch vụ nhập khẩu cá cảnh trọn gói của ICAGREEN
Vận chuyển cá cảnh quốc tế đòi hỏi quy trình đóng gói và logistics đặc thù. Cá phải được đóng gói theo tiêu chuẩn quốc tế, đảm bảo túi có đủ oxy, nhiệt độ ổn định và có ghi chú rõ ràng là hàng sống (Live Fish).
Nên sử dụng dịch vụ hàng không (Air freight) để đảm bảo thời gian vận chuyển cá cảnh nhanh nhất, giảm thiểu rủi ro tỷ lệ hao hụt. Vì tính chất phức tạp và khẩn cấp, việc sử dụng dịch vụ nhập khẩu cá cảnh trọn gói là giải pháp tối ưu cho doanh nghiệp.
ICAGREEN cung cấp dịch vụ nhập khẩu trọn gói với chi phí tối ưu, giúp khách hàng tiết kiệm thời gian và nguồn lực. Với hơn 15 năm kinh nghiệm trong ngành logistics và thủ tục hải quan, công ty đã xây dựng đội ngũ nhân viên chuyên nghiệp, am hiểu quy trình và quy định pháp lý.
ICAGREEN cam kết mang lại giải pháp toàn diện, từ khai báo hải quan, vận chuyển đa phương thức đến xin giấy phép xuất nhập khẩu, và xử lý các thủ tục liên quan đến C/O, đảm bảo quá trình vận chuyển cá cảnh an toàn, giúp doanh nghiệp tiết kiệm tối đa thời gian và nguồn lực.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Nhập cá Koi từ Nhật Bản có cần xin giấy phép CITES không?
Cá Koi (Nishikigoi) không nằm trong danh mục CITES bảo tồn. Bạn chỉ cần xin Giấy phép nhập khẩu của Tổng cục Thủy sản và làm kiểm dịch động vật thông thường.
Nếu cá về đến sân bay bị chết hàng loạt do delay chuyến bay thì có được miễn giảm thuế không?
Hải quan chỉ tính thuế dựa trên số lượng/trọng lượng hàng hóa thực tế nhập khẩu. Tuy nhiên, thủ tục giám định tỷ lệ hao hụt tại kho bãi rất phức tạp và cần sự chứng kiến của cả hải quan lẫn cơ quan thú y. Bạn nên mua bảo hiểm hàng hóa quốc tế để được bồi thường thỏa đáng trong trường hợp này.
Việc tuân thủ nghiêm ngặt thủ tục nhập khẩu cá cảnh là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp kinh doanh thành công, đảm bảo an toàn sinh học cho thị trường trong nước. Từ việc xin giấy phép, kiểm dịch động vật cho đến quá trình khai báo hải quan và vận chuyển cá cảnh đều cần sự chuẩn bị kỹ lưỡng. Đừng để vướng mắc về thủ tục làm chậm trễ hoạt động kinh doanh của bạn. Hãy liên hệ ngay với ICAGREEN để được tư vấn và cung cấp dịch vụ nhập khẩu cá cảnh trọn gói, chuyên nghiệp và hiệu quả nhất.
Doanh nghiệp hoàn toàn có thể chủ động làm các thủ tục xuất khẩu lô hàng của mình hoặc thuê các công ty dịch vụ vận chuyển chuyên nghiệp để có thể xuất khẩu nhanh chóng và tránh các rủi ro phát sinh trong quá trình xuất khẩu.
Thông tin trong bài mang tính tham khảo và có thể thay đổi theo quy định hải quan từng thời kỳ. Để được báo giá và tư vấn thủ tục chính xác nhất cho lô cá cảnh của bạn, vui lòng liên hệ trực tiếp:
Hotline 0932 104 899 để nhận được tư vấn chi tiết nhất. Hieu T.Q (Mr Toni) -ICAGREEN CO.,LTD
Address:12A01, Tower B, Hong Kong Tower, 185 Huynh Thuc Khang str., Lang Thuong Ward, Ha Noi.
Tell: +84 932104899;
WhatsApp, LINE, wechat, zalo: +84 932104899
Email: hieutq8x@gmail.com
Website: ship24h.vn




